Iaith y Pridd
Arbrawf mewn partneriaeth efo Fferm Henbant, Carreg Creative a Utopias Bach
Ymunwch â ni yn Fferm Henbant i fwynhau cyfres o weithgareddau creadigol rhwng Mehefin 2026 a Mawrth 2027, lle byddwn yn archwilio’r berthynas rhwng iaith, diwylliant a lle.
• sylwi • tyfu • dysgu •
Join us at Henbant Farm for a series of creative activities between June 2026 & March 2027, exploring the relationship
between language, culture
and place.
• noticing • growing • learning •
Cofestru Iaith y Pridd Enrolment
Os hoffech ymuno â ni, cofestrwch gan ddefnyddio ffurflen isod.
If you would like to join us, please enrol using the form below.
Amdan Iaith y Pridd
Mae Iaith y Pridd yn dod â phobl ynghyd o ddwy gymuned, sef Cymdeithas Utopias Bach a’r gymuned Fferm Henbant – staff, trainees, ymwelwyr, gwirfoddolwyr, cymdogion, cwsmeriaid – dros 9 mis (Ebrill 2026 - Mawrth 2027) yn Fferm Henbant, Clynnog Fawr.
Byddwn yn darganfod sut y gall ein perthynas â chymreictod â Cymraeg newid dros gylch blynyddol ar Fferm Henbant, drwy sylwi, tyfu, dysgu a chreu gyda'n gilydd.
Bydd y rhaglen yn esblygu dros amser, wrth i ni weithio gydag enwau lleoedd, planhigion, ieir, ffrwythau, gwrychoedd, pridd a mwy… yn Gymraeg, yn Saesneg ac mewn ieithoedd mwy-na-dynol.
Bydd yr artistiaid a’r beirdd Elinor Gwynn, Emily Meilleur, Lisa Hudson, Lindsey Colbourne a Loti Jones yn gwmni i ni ar ein taith … ynghyd â Matt, Jenny a Lawrence o Henbant.
Croeso i bob lefel a (di)hyder yn y Gymraeg ac ieithoedd eraill (dynol/mwy na dynol)!
About Iaith y Pridd
Iaith y Pridd (Language of the Soil) is bringing together people from two communities, Utopias Bach collective and the cymuned Fferm Henbant - staff, trainees, visitors, volunteers, neighbours, veg box customers - over 9 months (June 2026 - March 2027) at Fferm Henbant, Clynnog Fawr.
We will be exploring how our relationship with the Welsh language and sense of place changes over an annual cycle at Fferm Henbant, by creatively noticing, growing, learning and creating together
The programme will unfold as we go, working with place names, plants, mycelium, growing, food, soil and more… in Welsh, English and more-than-human languages.
We will be accompanied on our journey by artists and poets Elinor Gwynn, Emily Meilleur, Lisa Hudson, Lindsey Colbourne and Loti Jones … together with Matt, Jenny and Lawrence from Henbant.
All levels and (un)confidence in Welsh and other languages (human/more-than-human) are welcome!
Arbrawf mewn partneriaeth rhwng Fferm Henbant, Carreg Creative, Utopias Bach, efo cefnogaeth gan Llais y Lle, Cyngor Celfyddydau Cymru.
An experiment in partnership between Henbant Farm, Carreg Creative and Utopias Bach, with support of Llais y Lle, Arts Council Wales
Rhaglen/Programme
Dydd Gwener 19 Mehefin 2026 (1-4yh): Egino!
Ein cyfarfod cyntaf yn Henbant! Sesiwn hwyliog a chreadigol i gwrdd â'n gilydd, a dod i adnabod Henbant a dechrau ein harchwiliad o berthnasoedd ag iaith, diwylliant a lle.
Wedi'i gynnal gan Carreg Creative. Cyfiethu creadigol - Emily Meilleur
Friday 19 June 2026 (1-4pm): Germinating!
Our first gathering at Henbant! A fun and creative session to meet each other, and get to know Henbant and begin our exploration of relationships to language, culture and place.
Hosted by Carreg Creative. Creative translation - Emily Meilleur
Dydd Gwener 24 Gorffennaf (1-4pm): Enwau Lleoedd
Dewch i ddysgu mwy am gyfoeth enwau lleoedd Cymraeg yr ardal, a chael hwyl wrth geisio creu enwau sy’n cyfleu cymeriad y gwahanol lecynnau sydd wedi ymddangos wrth i fferm Henbant ddatblygu.
Wedi'i gynnal gan Elinor Gwynn. Cyfiethu creadigol - Loti Jones.
Friday 24 July 2026 (1-4pm): Place Names
Join us to learn more about the wonderful Welsh place names of the area, and to have some fun creating new names that capture the sense of place in the various spaces that have been created at Henbant over the years.
Hosted by Elinor Gwynn. Creative translation - Loti Jones
Dydd Gwener 14 Mis Awst (1-4pm): Pridd a Gwreiddiau.
Ein trydydd gyfarfod, wedi’i cynnal gan Emily Meilleur
Cyfiethu creadigol Loti Jones
Friday 14 August 2026 (1-4pm): Soil and Roots.
Our third gathering, hosted by Emily Meilleur
Creative translator - Loti Jones
Dydd Gwener 27 Tachwedd: Tyfu eich lliain eich hun
Cyfle i gysylltu efo’r rhaglen Henbant “Tyfu eich lliain eich hun”
27 November 2026: Growing your own Cloth
An opportunity to connect with the Henbant “Growing your own Cloth” programme, growing flax and indigo.
Gwaithgareddau ac archwiliadau ‘esblygol’
Rhwng ein cyfarfodydd, fydd ‘na gyfle archwilio pethau. Awgrymiadau hyd yn hyn:
ymchwilio’r ddôl a’r blodau - enwau Cymraeg (efallai cysylltu â rhestr rhywogaethau/llwybrau troed newydd o amgylch Henbant, llyfr blodau). Sian (+Emily, Matt?)
sesiwn mwsogl + ysgrifennu creadigol. Sian
rhannu cân, llais a sain (efallai'n gysylltiedig â gweithio'r tir). Lorraine
gweithio gyda phlant lleol, Claire
Almanac Henbant, Elinor (+Loti)
cyfuno'r gofod eco, iaith gwneud ystyr, iechyd meddwl/gwydnwch (Lisa de Rijk)
Emergent activities and explorations
Between these gatherings there is an opportunity to explore things. Suggested so far:
researching meadows and flowers - welsh names (perhaps connecting to species list/ new footpaths around Henbant, flower book). Sian, Emily
moss session + creative writing. Sian
sharing song, voice and sound (perhaps connected to working the land). Lorraine
working with local children, Claire
Almanac Henbant, Elinor
blending the eco space, language of meaning making, mental health/resilience (Lisa de Rijk)
Chwefror/Mawrth 2027 (Yr Helfa)
Yn Yr Helfa, y cyfarfod olaf, byddwn yn dod y canlyniadau ynghyd mewn adroddiad dysgu a grëwyd ar y cyd, gan annog dogfennu creadigol, asesu a thrafod beth nesaf.
February/March 2027 (The ‘Gathering’)
At Yr Helfa, the final gathering, we will bring together the results in a co-created learning report, encouraging creative documentation, assessment and discussion of what next.
Cyfieithu - Translating
Mae croeso i chi siarad ynrhyw ieithoedd.
You are welcome to speak any language (s) and we are particularly encouraging Cymraeg.
Arbrofi! Experimenting!
NAWS
Yn lle cyfiethu ar y pryd, instead of simultaneous translation
(Gymraeg → English):
N– No Need uNderstaNd Nothing (sit in the flow)
A – Active
‘talk’ using whole body, charades, props
use what you have: drop in individual words you know
summarise (in English) what someone else said (yn Gymraeg)
W – Write / draw key words on cards
(+adopt a word)
S – Support – help each other,
ask if you need something.
Cyfiethu creadigol - Creative translation
Bob cyfarfod dan ni’n mynd i drio ffordd creadigol i cefnogi sgyrsiau multi-lingual.
Every meeting, we are going to try a creative way to support multi-lingual conversations.
“naws, gnaws
[H. Wydd. gnás: ?o’r gwr. IE. *gnō- ‘adnabod, gwybod’; cf. hefyd gnawd, nawd1; ansicr yw union brth. Gwydd. C. nós, Llyd. C. neuz]
eb.g. (bach. nawsyn) ll. naws(i)au, nawsion, nawsydd.
a Natur, anian, tymer (hefyd am fetel), anianawd, dull; arlliw; blas, sawr; teimlad, hwyl, ysbryd, awyrgylch; trwyth:
nature, disposition, temper (also of metal), temperament, form; tinge; savour, aroma; feel or feeling, mood, spirit, atmosphere; tincture.”
Geiriadur Prifysgol Cymru - online dictionary of the Welsh Language
Geiriadur Iaith y Pridd Dictionary
Geiriadur EGINO 19.6.26
Egino – to germinate, sprout, begin to grow or develop
Creu – to create
Tyfu – to grow
Sylwi – to notice
Dysgu – to learn
Mappio – to map
Creadigol - creative
Cyfieithu – to translate, interpret
Archwilio - to research, explore
Chwilota – explore (as in to rummage, pry; grope for, grabble; pilfer. )
Gwreiddiau – roots (o le wyt ti’n dod yn wreiddiol – where do you come from originally?)
Gweirglodd – meadow (also ddôl, more watery meadow)
Gwair - grass
Mwsogl – moss
Cen – lichen
Rhisgl – bark
Gwrtaith - manure; artificial manure, fertilizer; a manuring; cultivation; culture, nurture,
Cynhaeaf – harvest
Tir – land, ground, soil, turf, territory
Pridd - soil, earth, dust; ground.
Cerrig Mân – small stones
Tywod – sand
Clai – clay
Graean / gro - gravel
Llifo - to flow, stream; flood,
Nant – river, stream, brook, rivulet, valley, ravine, gorge
Hedyn – seed / hadau – seeds
Dŵr - water
Bywyn – pith, core, pulp
Mwydyn – soft inner part also worm
Rhannu – to share
Perthynas - relationship
Perthnasu - relating
Nabod – to know (a person)
Cymryd rhan – to take part
Gyda’n gilydd - together
Cariad – love
Criw – fy nghriw // crew – my crew
Cysylltiad - connection
Derw - oak
Buwch – cow
Ymddangos – appear, emerge
Cyfleuon - opportunities
Sgiliau hynafol ar gyfer dyfodol ffrwythlon
Hynafol – ancient
Sgiliau – skills
Ar gyfer - for
Ffrwythlon – fruitful, fertile luxuriant
Dyfodol - future
Terfyn – end, boundary, border, frontier
Ffin – boundary, border, frontier, limit, end (harder)
Ymylon – edge, margin, border, boundary, brink (softer)
Gyrion – on the edge
Godre – hem, edge, fringe, lowest part,
Maes dda – good place
Gardd i dyfu pobl – a garden to grow people
Bywyd – life, existence
Bwyd – food, nourishment
Digonedd – enough, abundance, plenty, sufficiency
Maeth – sustenance, nourishment, nurture
Maethu – to sustain, feed, nourish, cherish
Paramaethu - permaculture
Glaw - rain
Sain – sound
Ysbrydol – spiritual, sacred,
Awen - poetic inspiration, muse, poetic genius or gift
Penderfynu – to decide
Gwrando / gwrandewch – listening / Listen!
Trafod – to discuss
Gweiddi – to shout
Trafodaeth – discussion, negotiation
Geiriadur Enwau Lleoedd - Place Names
Cae’r Drws - The Field of the Gap
Yr Ardd Bach - The Small Garden
Yr Ardd Bella - The Far Garden
Yr Allt - The Steep Slope
Yr Allt Bach - The Little Slope
Cae Nesa Ty - Field Next to the House
Werglodd - Hay Meadow
Werglodd y Beudy - Cowshed Meadow
Werglodd yr Afon - River Meadow
Cae Pen y Werglodd - Field at the Top of the Hay Meadow
Cae Pen ‘rallt - Field at the Top of the Steep Slope
Gors - Marsh
Cae Tu Ucha’r Ardd - the Field Above the Garden
Bryn Eithin - Gorse Hill
Garnedd Bach - Little Mound/Cairn/Pile
Cae Caled - Hard (tough) Field
Cae Cefn Ty (bog waste) - Field Behind the House
Cae Canol - Central Field
Cae Haidd - Barley Field
Llechwedd - Slope
Cae Brwyn - Rush Field
Cae Groes Lon - Cross Lane Field
Cae’r Waen - Field of the Bog
Cae Bach - Little Field
Enwau caeau Henbant - NEWYDD! NEW!
Y cylch sibrydion - the circle of secrets [whisper circle?]
Onnen Ymyl cae - Ash tree at the edge of the field
Cae Adain yr Ystlwm - bats’ wing field
Cae Esgyrn - bone field
Cae Asenau Gwrych - Hedge ribs Field
Allt dros llety - hill past the accommodation
Cylch garreg - stone circle
Carreg trem Caergybi - stone with a view of Caergybi
Llyn tafolog bach - Small lake with lots of docks
Tywyrch / tywarchen - sod of soil
Sedd-lotti-cefn-eifl - lotti’s-seat-behind-the-Eifl
Allt meillion - clover hill
Cors pant wen - white bog hollow
Pwll collen (yn yr afon ger y gors) - Hazel pool
Pwll y llwynog - Fox pool
Pwll briall - primrose pool
Llwybr Efail Bronfraith (i lawr i’r cors) - Mistle thrush path
Cau dau rhesi byr - two short rows field